Wednesday, December 05, 2007

η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο…

Φ. Достоевского

"Идиот"



3ο και τελευταίο μέρος του αφιερώματος στο μεγάλο Φέντια
(για φέτος!)




Κάποτε, πριν χρόνια, ένας φίλος μου είπε ότι μαθαίνει
ρώσικα, για να διαβάσει κάποια στιγμή στη ζωή του,
το «Εγκλημα και Τιμωρία» στο πρωτότυπο.
Τότε, μου φάνηκε κάπως υπερβολικό.

Την Κυριακή το απόγευμα, στην παράσταση «ο ηλίθιος»,
την ώρα που ο πρίγκιπας Λέων Νικολάγεβιτς Μύσκιν
σπάραζε μπροστά στην υψηλή κοινωνία κι έπεφτε
λιπόθυμος με κρίση επιληψίας στη σκηνή του θεάτρου,
ναι, εκείνη τη στιγμή ήθελα να άκουγα την κραυγή του,
έτσι όπως ακριβώς ο ίδιος ο Ντοστογιέβσκυ την έδωσε.

Ο Ντοστογιέβσκυ, που επιληπτικός κι αυτός, γράφει σε
φίλο του τον Μάρτιο του 1868

«….Δεν άρχισα ακόμη το 3ο μέρος του μυθιστορήματος,
που έχω δώσει το λόγο της τιμής μου, να παραδώσω την
1η Απριλίου στη σύνταξη. Χτες τη νύχτα άλλαξε ριζικά
όλο το σχέδιο του 3ου και του 4ου μέρους.
Στο μεταξύ τα νεύρα μου τα νιώθω πολύ πιο άσχημα,
οι κρίσεις πιο συχνές και πιο ισχυρές- μ’ ένα λόγο,
να η κατάσταση μου!»

Η παράσταση αυτή του «ηλίθιου» αποτελεί
από τα πιο δυνατά έργα που έχω δει.
Ισχυροί χαρακτήρες οι περισσότεροι, από τον Μύσκιν
και τον Ρογκόζιν, τον Λέμπεντεφ και τον Γκάνια,
μέχρι τις δυο γυναίκες που κυριαρχούν,
την Αγλαία Ιβάνοβνα Επαντσίνα
και την Ναστάζια Φιλίποβνα,
ίσως την πιο δυναμική γυναικεία φιγούρα
σε έργο του Ντοστογιέφσκυ.





Πάθος, καλοσύνη, ανεξέλεγκτος έρωτας,
δυνατοί και αδύνατοι, ισχυροί και πένητες,
υπερήφανοι, άνθρωποι που ζουν με το παρελθόν,
και στη μέση
η ηλίθια τρέλα του Μύσκιν

Να προσπαθεί να ισορροπήσει τα επικίνδυνα,
να σώσει ή να γκρεμίσει…

Το τέλος του έργου δίνει και την αναμενόμενη λύση.
Τη δολοφονία της Ναστάζια από το Ρογκόζιν
και την συχώρεση του από τον ηλίθιο πρίγκιπα!





«Οταν αργότερα άνοιξε η πόρτα και μπήκε μέσα
ο κόσμος, βρήκανε το δολοφόνο σε πλήρη αμνησία
και με πυρετό.
Ο πρίγκιπας καθόταν δίπλα του ασάλευτος
στο στρωσίδι και κάθε φορά που ο άρρωστος
έβαζε τις φωνές ή παραληρούσε, βιαζόταν να του
αγγίξει απαλά τα μαλλιά και τα μάγουλα με το
τρεμάμενο χέρι του, σαν να’θελε
να τον χαιδέψει και να τον ησυχάσει».

Οι τελευταίες φράσεις του έργου του Ντοστογιέφσκυ
μας δείχνουν και τα δικά του πιστεύω.


«Φτάνουν πια οι παραφορές, καιρός να βάλουμε
μυαλό. Κι όλα αυτά, όλο αυτό το εξωτερικό,
κι όλη αυτή η Ευρώπη σας, όλα αυτά είναι
φαντασία και τίποτε άλλο,
κι όλοι εμείς, στο εξωτερικό,
είμαστε μια φαντασία…
Θυμηθείτε τα λόγια μου…»




Η πειραματική σκηνή του Εθνικού τα έδωσε όλα.
Και οι επτά συνεχείς ώρες που πέρασα στο θέατρο,
άξιζαν και με το παραπάνω.

Κι επειδή πάντα βάζω μερικούς στίχους,
για σήμερα «ο φτωχός ιππότης» του Πούσκιν,
που ενέπνευσε τον Ντοστογιέφσκυ
να γράψει τον «ηλίθιο» Λέοντα


Ήταν στον κόσμο ένας φτωχός ιππότης
απλός και σιωπηλός μ` όψη χλωμή,
συννεφιασμένο τ` όνειρο της νιότης
κι αλύγιστη η γενναία του ψυχή.
Κάποια οπτασία που ποτέ δε σβήνει
και που κανείς δεν έχει φανταστεί
τούτυχε, κι από τότε η εικόνα εκείνη
στα φύλλα της καρδιάς του έχει γραφτεί.
Στάχτη κι αποκαϊδια πια η ψυχή του,
σ` άλλη γυναίκα μήτε μια ματιά
δεν έριξε, κι ως τη στερνή πνοή του
δεν άλλαξε ούτε λέξη με καμιά.
Αντί μαντήλι στο λαιμό του γύρω
δένει το κομποσκοίνι του ασκητή,
κι απ` τη μορφή του τ` ατσαλένιο γείσο
δε σήκωσε, κανένας να τον δει.
Κείνη η οπτασία μόνη του ηλιαχτίδα,
γεμάτος έρωτα πιστό κι αγνό,
Α. Μ. Δ. πάνω στην ασπίδα
με το αίμα του είχε γράψει το ζεστό.
Στης Παλαιστίνης τις ερήμους.
Βράχοι ολόγυρα, κι οι Παλαδίνοι εκεί
κραυγάζαν, καθώς ρίχνονταν στη μάχη,
τ` όνομα της καλής τους -μουσική.
Και, Lumen coeli, sancta Rosa! εκείνος
εφώναζε άγριος, και σαν κεραυνός
στων Μουσουλμάνων πάνωθε το σμήνος
έπεφτε της φοβέρας του ο αχός.
Κι ως γύρισε, στον πύργο του κλεισμένος,
τυλίχτηκε σε μοναξιά αυστηρή,
πάντοτε σιωπηλός, πάντα θλιμμένος,
και σαν τρελλός ετέλειωσε τη ζωή.



ΥΓ Η μουσική υπόκρουση είναι Modest Petrovich
Mussorgsky και το θαυμάσιο
pictures at an exhibition.
Ο Mussorgsky μέλος των Mighty Handful,
μαζί με τους Balakirev, Cui, Korsakov και Borodin,
υπήρξε σύγχρονος του Ντοστογιέφσκυ,
κι έβαλε στη μουσική του το πάθος και τον πόνο
των πιο αδύναμων υπάρξεων…

9 comments:

Pan said...

Απίστευτο!

Roadartist said...

μου άρεσε πολύ το ποστ σου!!

Radio Marconi said...

Μου αρέσει να διαβάζω θέματα που δεν γνωρίζω!

Έχω όμως απορίες και δεν θέλω κοροϊδίες (ωραίος στίχος!):
1) Ο τίτλος είναι γενικός ή έχει κάποια σχέση με το κείμενο που μου διαφεύγει?
2) Συνεχόμενες 7 ώρες στο θέατρο? Πόσο διαρκεί η παράσταση?

Μου άρεσε πολύ...

argentina:_hellas said...

εως ποτε θα παιζει το εργο;;7 ωρες παραστασης ;;ενημερωσε με για να ξερω εαν προλαβω να παω οταν γυρισω...εχω καιρο να παω θεατρο..besitos..

Natalia said...

Παν

σε πιστεύω!
καλησπέρα

roadartist

δεν ξέρω γιατί, αλλά εμπιστεύομαι την κρίση σου
ευχαριστώ και καλό βράδυ


radio marconi

εσύ θα γίνεις μεγαλος ποιητής κάποτε
(τις απορίες σου θα λύσω, δίχως να καθυστερήσω)

1. ο τίτλος είναι το περίφημο "beauty will save the world" που ο Ντοστογιεφσκι αναφέρει στον Ηλίθιο με τη φωνη του πριγκιπα Μίσκιν, χωρίς όμως να εξηγήσει τι εννοεί. Από τότε πολλοί εχουν προσπαθησει να το αναλυσουν. Ισως εννοεί με την ευρεια σημασία την τεχνη, την αισθητική, τα ήθη, την ηθική, ή ίσως ακόμα και το Χριστιανισμό, λένε άλλοι.
Παρατηρεις τους τιτλους ε? Κι εμενα μου αρεσει να εχουν ενα μυστηριο...

2. Το έργο χωριζεται σε 2 μερη, 3 ώρες εκαστο, και παιζονται μες στη βδομαδα εναλλάξ. Καθε Κυριακή όμως, εχει το Α μερος από τις 3-6, 45 λεπτα διάλειμμα και μετά το Β μέρος 7-10. Κι ετσι το ειδα ολοκληρο, απο τις 3 μεχρι τις 10 το βράδυ.

ευχαριστώ που σου αρεσε...


Damian

ναι τα 2 μερη ειναι 7 ωρες, το γραφω και παραπάνω. Θα παίζεται μέχρι τις αρχές του Γεναρη, οπότε προλαβαίνεις να πας την περιοδο των εορτών.
Μην το χασεις, ειναι πολυ ωραίο.
Πρέπει όμως να κλεισεις εισητηριο απο πριν.

Radio Marconi said...

Ευχαριστώ Natalia για τις πληροφορίες.

Η σύζυγος γράφει εύκολα και απίστευτα ποιήματα, χρησιμοποιώντας λέξεις για την εποχή που υποτίθεται ότι γράφεται το ποίημα αλλά δεν το δουλεύει! (έχει και παιδεία, καθώς δασκάλα και κόρη δάσκαλου!!!)

argentina:_hellas said...

ευχαριστω σιγουρα θα παω γιατι θελω να δω μια καλη παρασταση οταν γυρισω στην ελλαδα...besitos..

Natalia said...

radio marconi

μπράβο στη γυναίκα σου για το ταλέντο, όμως πράγματι θέλει και λίγο επεξεργασία παραπάνω, για να φτιάξεις αυτό που θέλεις.

Σαν δασκάλα θα έχει υπομονή, με όλους αυτούς τους μικρούς "διαβολάκους' τριγύρω


Damian

όταν το δεις πες μου τις εντυπώσεις σου

disa said...

AV,無碼,a片免費看,自拍貼圖,伊莉,微風論壇,成人聊天室,成人電影,成人文學,成人貼圖區,成人網站,一葉情貼圖片區,色情漫畫,言情小說,情色論壇,臺灣情色網,色情影片,色情,成人影城,080視訊聊天室,a片,A漫,h漫,麗的色遊戲,同志色教館,AV女優,SEX,咆哮小老鼠,85cc免費影片,正妹牆,ut聊天室,豆豆聊天室,聊天室,情色小說,aio,成人,微風成人,做愛,成人貼圖,18成人,嘟嘟成人網,aio交友愛情館,情色文學,色情小說,色情網站,情色,A片下載,嘟嘟情人色網,成人影片,成人圖片,成人文章,成人小說,成人漫畫,視訊聊天室,性愛,a片,AV女優,聊天室,情色